Wat is Listeria monocytogenes?

Information from Swedish National Food Agency

Listeria monocytogenes kan ernstige infecties veroorzaken, vooral bij mensen met een verzwakt immuunsysteem, ouderen en zwangere vrouwen. Listeria monocytogenes kan groeien in voedselverwerkingsbedrijven en op apparatuur. Het kan het voedsel dat daar geproduceerd wordt besmetten. De bacterie kan groeien bij koude temperaturen en zelfs zonder zuurstof. Op deze manier kan het voor problemen zorgen met kant-en-klaar voedsel zoals gezouten en gerookte vis.

Leestijd: 3 minuten

Wat is Listeria monocytogenes?
Foto: Eaters Collective on unsplash.com

Wat is Listeria monocytogenes?

Listeria monocytogenes is een bacterie die een gevaarlijke infectie kan veroorzaken. Bij de mens noemt men dit listeriose.

Waar wordt Listeria monocytogenes gevonden?

Listeria monocytogenes is over het algemeen aanwezig in de natuur en kan gevonden worden in een breed scala aan producten. De bacteriën kunnen zich gemakkelijk aanpassen aan nieuwe omgevingen en wanneer zij beginnen te groeien zijn ze moeilijk uit te roeien. Wanneer de bacteriën worden aangetroffen in voedselverwerkende bedrijven kan het voedsel eenvoudig besmet raken.

Kenmerkend voor Listeria monocytogenes is dat het kan groeien bij koude temperaturen en zelfs wanneer het geen zuurstof heeft, bijvoorbeeld in vacuümverpakking. Hoewel de bacteriën langzamer groeien bij koude temperaturen, is het risico dat de bacteriën schadelijke waarden bereiken groter naarmate het voedsel langer wordt bewaard.

Listeria monocytogenes hebben de capaciteit om een hoog zoutgehalte te weerstaan en ze overleven zelfs bij invriezen. Maar verhitting tot hoge temperaturen doodt de bacteriën en het is niet bijzonder zuurbestendig (bijv. gepekeld voedsel). Voedsel dat enkele weken in de koelkast wordt bewaard en vervolgens zonder verhitting wordt gegeten, heeft het grootste risico om schadelijke hoeveelheden Listeria monocytogenes te bevatten. Enkele voorbeelden zijn vacuümverpakte gerookte of gezouten vis, in plakken gesneden kleine producten zoals hammen, patés, bepaalde zachte kazen en andere koude kant-en-klare etenswaren.

Symptomen

De symptomen van listeriose variëren afhankelijk van wie besmet raakt. Mensen buiten de risicogroepen kunnen waarschijnlijk besmet voedsel consumeren zonder ziek te worden. Voor mensen binnen de risicogroepen is listeriose echter een zeer ernstige ziekte met een sterfte van 20-30%. Mensen met een verzwakt immuunsysteem, evenals ouderen, kunnen sepsis (bloedvergiftiging) of hersenvliesontsteking krijgen. Andere symptomen zijn gastro-intestinale symptomen zoals diarree en misselijkheid. Zwangere vrouwen kunnen een soort van griep ervaren of kunnen symptoomvrij zijn. De infectie kan zich verspreiden en de ongeboren baby besmetten. In het ergste geval kan de infectie leiden tot een miskraam of ernstig zieke kinderen.

Specifieke risicogroepen

De belangrijkste risicogroepen voor listeriose zijn ouderen, personen met een verzwakt immuunsysteem en zwangere vrouwen.

Het risico om ziek te worden verkleinen

Door bepaalde kant-en-klare etenswaren te vermijden en door voedsel te verhitten dat bacteriën kan bevatten, zal het risico om ziek te worden verminderen. Dit is vooral belangrijk voor mensen met verzwakte immuunsystemen, zwangere vrouwen en oudere mensen. Koken bij een temperatuur van 70 °C of hoger doodt de listeria bacteriën.

Om het risico op besmetting met Listeria monocytogenes te verkleinen, wordt aanbevolen om het volgende te doen:

  • Bewaar koude producten in de koelkast, bij voorkeur bij een temperatuur van maximaal 4 °C.
  • Eet alleen gravad lax, gerookte vis en sushi indien het vers bereid is of recentelijk is verpakt. Controleer de verpakkingsdatum.
  • Eet alleen in plakken gesneden kleine producten en koude kant-en-klare producten als ze recentelijk zijn verpakt. Controleer de verpakkingsdatum.
  • Vermijd zachte kazen zoals brie, gorgonzola, chèvre, vacherol, taleggio, enz. - indien deze van ongepasteuriseerde melk worden gemaakt.
Swedish Food Agency

Gereviseerd door Swedish Food Agency